“Huisdieren zorgen ervoor dat we betere mensen worden. Ze herinneren ons eraan dat we een verplichting en verantwoordelijkheid hebben om al het leven te behouden en te verzorgen.” *
*James Cromwell, Amerikaans acteur en activist (° 17 januari 1940)
Wat is dierenwelzijn?
DIERENWELZIJN versus DIERENETHIEK
Het welzijn van een dier hangt af van hoe goed of slecht het dier zijn leven ervaart. Dit is elk moment anders en context-gebonden, dus moeilijk te beoordelen.
De manier waarop de mens omgaat met dieren of hoe we als mens kijken naar een dier, dat is dierenethiek. Dit is sterk cultureel bepaald en hangt af van de opvoeding en visie van mensen. In China bijvoorbeeld zijn honden niets anders dan etenswaar, terwijl ze in Europa als gezelschapsdier een volwaardig lid zijn van het gezin.
Werelddierendag
4 oktober is dankzij de Tsjechische wetenschapper Ilse Winter tijdens een internationaal congres van verenigingen voor de bescherming van dieren in mei 1929 in Wenen uitgeroepen tot Werelddierendag. Deze datum gaat terug naar de Katholieke feestdag van Sint Franciscus van Assisi. Hij bekommerde zich om het lot van melaatsen, zwervers en andere armen, maar ook van planten en dieren. Volgens de overlevering hield hij ooit een preek voor de dieren.
Dierenwelzijn op de politieke agenda
De meeste Europese landen hebben dierenwelzijn op de politieke agenda staan.
In Spanje bijvoorbeeld is het verboden om honden buiten voor de supermarkt vastgebonden achter en huisdieren langer dan 24 uur alleen te laten.
België zet sinds 2024 al stappen naar een verbeterd fokbeleid met de vernieuwde Vlaamse Codex dierenwelzijn. Het belangrijkste punt hierin: ‘Dieren worden uitdrukkelijk erkend als levende wezens met gevoel en intrinsieke waarde.’
Meer hierover kan je lezen in mijn blog over honden fokken .
Verder wil het Vlaams beleid al het vermijdbare dierenleed ook effectief vermijden door o.a.:
· Het verhogen van de transparantie van de aanvoer van honden uit het buitenland;
· Het wegwerken van onnodige belemmeringen voor de kweek en handel in assistentiehonden en honden voor politie en leger;
· Het stimuleren van alternatieven voor dierenproeven;
· Het versterken van de interne controlemechanismen op het gebruik van proefdieren en hun welzijn;
· Een huisdierwijzer met praktische tips en richtlijnen voor de huisvesting en verzorging van honden (o.a. over geschiktheid als hondeneigenaar, een hond kiezen en vinden, wettelijke verplichtingen bij aankoop of adoptie, …)
Bron: https://www.vlaanderen.be/dierenwelzijn en https://www.huisdierinfo.be/hond
Hoe waarborg je het welzijn van dieren?
De rechten van een dier
In 2018 kwamen Sabrina Brando en Hannah Buchanan-Smith tot een uitbreiding van de vijf dierlijke vrijheden van Brambell om het welzijn van door de mens gehouden dieren te waarborgen:
- Afwezigheid van langdurige honger en dorst
- Toegang tot passend voedsel en bij de soort passende foerageermogelijkheden
- Comfortabele plaatsen om te rusten en te slapen
- Een passende omgevingstemperatuur en keuze tussen temperatuurzones
- Voldoende ruimte om vrij te bewegen volgens natuurlijk gedrag
- Een gevoel van controle over de omgeving
- Afwezigheid van ernstige verwondingen en ziekte
- Afwezigheid van pijn door verkeerd beheren, behandelen, vangen of vervoeren
- Goede behandeling door en relatie met verzorgers
- De mogelijkheid tot uitvoeren van normaal, onschadelijk sociaal gedrag
- De mogelijkheid tot het uitvoeren van ander soort-specifiek gedrag
- Preventie van negatieve emoties als angst, wanhoop, frustratie of verveling en stimulering van positieve emoties als veiligheid en tevredenheid
In 2022 bracht de Nederlander Pim Martens een boek uit rond DIERZAAMHEID: het belang en respect voor alle dieren en hun natuurlijke omgeving, als uitbreiding van duurzaamheid.
Hoe zorg je voor het welzijn van je hond?
Wat is het recept om het welzijn van je hond alle kansen te bieden?
Een tevreden hond krijg je in de eerste plaats als je in zijn primaire basisbehoeften voorziet:
Voldoende eten en drinken uiteraard, beweging, ontlastgelegenheid, slaap **, bescherming tegen extreme temperaturen en voldoen aan ras-gebonden behoeften behoren daartoe.
** meer hierover in mijn blog over hondenverzorging
Hondenwelzijn waarborgen, houdt ook in dat de hond zich veilig voelt, voldoende ontspanning kan vinden, sociaal iets kan betekenen, waardering krijgt en kan geven, zich begrepen voelt, zijn hersenen kan gebruiken en zelf beslissingen kan nemen, zijn mening kan uiten, zijn wereld met zijn neus kan ontdekken, hond kan zijn.
Betrek hem bij je leven, geef hem voldoende aandacht, gebruik zijn will-to-please om samen actief te zijn en uitdagingen aan te gaan, communiceer duidelijk en vriendelijk, wees eerlijk en handel consequent, mijdt fysieke straf, begrijp zijn lichaamstaal en stress-signalen.
Het vertrouwen van je hond krijg je niet zomaar, dat moet je opbouwen. De band die je zo creëert, zal er één zijn van wederzijds vertrouwen en respect. Onbetaalbaar!
Wat kan je je hond best besparen als je zijn hondenwelzijn vooropstelt? Enkele misverstanden uitgeklaard:
Een jachtige wandeling waarbij je hond naast je moet lopen.
Soms zie ik eigenaars op straat die hun hond mooi aandachtig naast zich laten lopen heel de wandeling lang. Als de hond durft te snuffelen, protesteren ze en trekken ze hun hond weg. Aandachtig naast je blijven lopen vraagt enorm veel concentratie van je hond. De meeste honden houden dit niet lang vol, verliezen hun aandacht en gaan dan onvermijdelijk trekken. Gevolg: mens en hond gefrustreerd…
Maar je hond heeft het nodig om te snuffelen. Honden leven in een geurenwereld. Snuffelen is voor hen zoals voor ons de mailbox uitpluizen of de krant lezen. Zij hebben dit nodig om op de hoogte te blijven van hun leefomgeving. Laat ze dus maar lekker snuffelen!
Laat ook eens je hond de weg kiezen.
Je moet altijd het voer van je hond kunnen wegnemen.
Beeld jezelf in dat iemand plots je bord wegpakt tijdens het eten. Wie zou niet protesteren of verbouwereerd reageren? Een hond waarbij je dit regelmatig doet, kan snel gaan schrokken of zelfs agressief bak-nijd gaan vertonen.
Het is een fabeltje dat je op elk moment moet kunnen het eten of een bot van je hond afpakken.
Honden gaan er van uit dat ze, eens ze voedsel verworven hebben, ze het recht hebben om dat voor zichzelf te houden. Ze beschouwen het als onnatuurlijk of onbeleefd als dat wordt afgepakt.
Laat hen dus in alle rust hun eten verorberen of genieten van een lekker bot zonder dat ze schrik moeten hebben dat het afgepakt wordt.
Heb je meerdere honden? Geef ze elk een veilige plek om afzonderlijk rustig te kunnen eten.
Elke hond moet zich laten aaien.
Mensen hebben de neiging om recht naar een vreemde hond te stappen, die in de ogen te kijken en op de kop te aaien. Ze staan er niet bij stil of dat dier het leuk vindt of niet. Maar niet alle honden worden graag geaaid en al zeker niet op deze van hun standpunt uit confronterende tot zelfs bedreigende manier.
Bij een beleefde begroeting tussen honden, naderen de honden elkaar traag en in een boog, van elkaar wegkijkend, om dan te gaan snuffelen onder elkaars staart.
Wil je een hond je liefde tonen en hem aanraken? Laat dan de keuze aan de hond: als hij kennis met je wilt maken, zal hij eerst komen snuffelen aan je benen en dan contact zoeken naar je handen. Pas dan kan je rustig je hand uitsteken, hem laten snuffelen en beginnen aaien op zijn nek en schouders of onder de kin, maar niet op de kop. Doe dat niet langer dan 10 seconden en je zal wel merken of hij er genoeg van heeft of meer wilt!
Een hond moet altijd onmiddellijk luisteren en je bevel uitvoeren.
De tijd dat we een hond trainden door hem luider en luider een bevel te geven dat hij zonder inspraak moest uitvoeren, is voorbij. Een hond hoort 17 keer beter dan wij. Hij heeft jou zeker gehoord. Roepen met verheven stem hoeft dus niet.
Help je hond in zijn leerproces om jou te leren verstaan.
Communiceer vriendelijk en duidelijk met een beperkt aantal opdrachtwoorden.
Begrijpt hij niet onmiddellijk de opdracht? Geef hem de tijd om na te denken, help hem dan met een gebaar – een hond begrijpt immers gemakkelijker lichaamstaal - en vermijd dat hij gefrustreerd geraakt en zijn pogingen opgeeft.
Besef dat je hond een wezen is met emoties. Is je hond bang? Help hem dan uit een benarde situatie.
Eens zag ik op straat een eigenaar zijn hond doen zitten terwijl dat beestje duidelijk bang was van een naderende hond. Een bange hond een opdracht geven, dat heeft geen zin. Het dier ervaart stress. Op dat moment neemt het onbewuste zenuwstelsel het in de hond over en gaat hij over op instinctmatig onbewust overlevingsgedrag (vluchten, bevriezen, vechten, …). Jouw stem dringt niet meer tot hem door. De hond zal dan niet meer naar je luisteren. Het enige wat je dan kan doen, is hem wegleiden uit de situatie zodat hij weer kan kalmeren.
Hoe zorgt POOT IN HAND voor hondenwelzijn tijdens de activiteiten en cursussen?
Poot in Hand besteedt veel aandacht aan het welzijn van honden.
Onze hond-vriendelijke opvoedingsstijl houdt rekening met de levensnoden en de gevoelens van je hond, het hond-zijn, keuzevrijheid en opbouw van een leuke band met de mens.
Wat maakt les volgen bij Poot in hand uniek?
- persoonlijke aanpak: de aandacht gaat volledig naar jou en je hond
- doordachte lesopbouw, volgens de laatste wetenschappelijke inzichten
- gegeven door een gediplomeerd kynologisch instructeur, kynologisch masseur en kind-hond-relatieconsulent, met universitair diploma Biologie en aggregaat, jarenlange praktische ervaring met (hulp)honden, regelmatig bijscholingen volgend
- op afspraak op een voor jou gepast moment- ook voor honden met een rugzakje voor wie in groep leren nog te spannend is
- Via een doordacht beloningsprincipe leren jij en je hond mooi samenwerken.
- Het welzijn van je hond stellen we voorop.
- We werken vanuit kalmte. Een te opgewonden hond kan niet leren.
- We respecteren zijn lichaamstaal en stellen hem op zijn gemak als hij bang of opgewonden is. Zijn zelfzekerheid groeit door aangepaste oefeningen. Samen met jou kan hij de wereld aan! Jij wordt zijn veilige thuishaven.
- Als sociaal groepsdier wil hij waardering krijgen en geven en duidelijk communiceren met anderen.
- We geven de hond de kans keuzes te maken. Met ons in de rol van een vriendelijke coach die bijstuurt of begrenst, wijzen we de weg naar de juiste keuze.
- We geven de hond geduldig tijd om na te denken. Een opdracht is geen bevel maar een vraag om iets te doen. Het is aan ons, eigenaren om de hond voldoende te motiveren graag en onmiddellijk iets voor ons te doen.
Wil je nog meer over hondenwelzijn weten??
Enkele tips om het welzijn van je hond te verbeteren:
1. Schaf de gratis CHECKLIST MIJN HOND VEILIG, GELUKKIG EN GEZOND aan.
2. Leer duidelijk communiceren en goed reageren op ongewenst gedrag. Bestel onze video’s SAMEN-leven met een hond in de webshop.
3. Laat je hond zijn neus achternagaan tijdens een leuke activiteit voor mens en dier: Zit er een speurneus in jouw hond en ben jij op zoek naar wat meer avontuur? Schrijf je in voor een speurinitiatie.
